လိက်ပတ်ပိုယ်မည်ဂှ် က္တဵုဒှ်ဇၞော်မောဝ်ကၠုၚ်လဝ် ကၠာပြဟ် နူလိက်ဗၟာ ဗၞတ်လ္ၚီသၞာံဏီ ရ။ ဟိုတ်ဂှ်ရ ပိုယ် ချူ လိက်မည် ဒးသ္ပဒၟံၚ် ဗွက်ကြဴဗၟာဂှ် လ္ပကဵုဒှ်ညိ။ ဝေါဟာမည်ဍာံ ဍာံတအ်ဂှ် ရပ်စပ်စကာတုဲ ညံၚ်ဂွံဒှ် ဇၟန်လိက်မည်သိပ်ပ်ဂှ် ချူဇန်အိုတ်ညိ။ ညံၚ်ဂွံ ချူဇန်လေပ်ဂှ်လေဝ် လိက်မည်ဇကုတြေံ မခိုၚ်ကၠိုက်တအ်ဂှ် ဇၟာပ်ညးတၠကၞေဟ်မည် တအ် သ္ပလွဳဂၠဲါဗှ်တဴအိုတ်ညိအဴ။
   ဂလာန်ဝွံ မကံက်နၚ် နူလိက်ဂျာနေဝ်တိုၚ်ပ္ကဴ ကၞပ်ၜါ

လ္ပပမွဲသွတ်ကဵုလိက်မည်

Picture
ကောန်မည်အဲဒှ်   ကတ်ဗှ်ဝေါဟာ၊
နူလိက်သၠပတ်     ဗတ်မည်ဘာသာ၊
ဝေါဟာပိုဲမည်      နွံဂၠိုၚ်သန်ကၠာ၊
ဟွံသြုၚ်မွဲမ          တၟံအက္ခရာ၊
စမဳစဳစတ်             မတ်ဟွံလ္ၜဲကၠာ၊
ၜိုန်ပသာ်ဂှ်            စိုတ်ဒှ်သောသၞာ၊
ဝေါဟာလ္ၚဵုသွံ       ဂွံတီကေတ်မှာ၊
လ္ၚဵုဂှ်ပၠန်စိ             ညိဟွံတီကၠာ၊

သိက်ဒှ်ကုအဲ         ပ္ဍဲစိုတ်ဗစာ၊
ဗှ်လိက်မည်ကွေံ    နွံသၠေဟ်ပမာ၊
ဟိုတ်တၞံဍေံဂှ်        ဟွံဗှ်လ္ၚတ်အာ၊
ဒုဟ်လိက်ဟွံယောၚ် အဲရောၚ်ဆောတ်မှာ၊
မည်ဟွံလေပ်မည်  တန်ဒှ်အဲကၠာ၊
သာ်ဂှ်အဲချပ်           ဒဇပ်စိတ္တာ၊၊

ဗှ်ဝါတ်ကွေံပိက်      လိက်မည်တမၠာ၊
ဗှ်ဟွံစှ်ေဟေၚ်        ဖျေၚ်မုက္ခဝါ၊
လိက်မည်စိစောန်   နဲဇၟန်ပ္ကဴကၠာ၊
အဇမဒှ်                  သက်ကုရှ်သာ၊
မဇ္ဇျဟ်ထောံကၠာ     မလွောဟာမည်၊
လိက်ညးဗှ်ခိုဟ်      တီကၠိုဟ်တဴပၠန်၊
ခါလိက်ဇကု           ဗြုဂးဝါတ်လောန်၊
ညးမည်တံရ           ပမွဲသွတ်သန်၊
ဟိုတ်ဂှ်သေၚ်ဟာ    လွောဟာပိုဲမည်၊
ဒ္ၚဳဒ္ၚဳကၠေံခၞၚ်             ဇၟာပ်ဒိုဟ်ကၠၚ်ပၠန်၊၊
ဂိုဟ်သမ္ၚောံစိုတ်     ဟိုတ်ဝေါဟာဗ္ဒန်၊

ညးလ္ၚဵုဂးတဴ           မရဴဝွံရ၊
ဝေါဟာလ္ၚဵုသ္တိုတ်   ခေတ်အိုတ်အာတြ၊
ချူဗတ်မည်ဂး        ညးဟွံတီရ၊
ယဝ်သ္ဂောံချူဏာ   ဘာသာညးရ၊
မည်ဂမၠိုၚ်အဵု          တီတွဵုကာလ၊
သမ္ၚာတ်ကွေံရ       မနောဒွါအဲ၊
သိက်လဵုဒှ်ပၠန်         မည်လ္ၚဵုမွဲရဲ၊၊

လိက်ကၞပ်မပြဲ        နဲမည်တမၠာ၊
ဟွံပံက်ဟွံဗှ်           ဂှ်ရောၚ်ခိုဟ်ဟာ၊
ချူစွံလဝ်ရ             ပ္ဍဲသၠရိုတ်တာ၊
ၜိုန်အဲဟွံကတ်        ဗတ်မည်ဝေါဟာ၊
လိက်မည်ဟွံကၠေံ   ပ္တေဟ်စဂွံဟာ၊၊
လိက်ညးဗှ်အီ         ခပ်သီဒၞဲါရာ၊
ဗှ်ကလိတ်ပါၚ်        ရမျာၚ်သာက္ဍာ၊
ခိုဟ်ကွေံထိုၚ်သး    ဂးပ္ဍဲစိုတ်ကၠာ၊

ခါဗှ်လိက်ရ            မညဘာသာ၊
လတာ်ဂၠဟ်ၚေက်   ယဝီုဂြေက်အာ၊
ဟွံကလိတ်ပၠန်       ပ္ဍဲသၟန်ပါၚ်ကၠာ၊
ဗှ်ဝါတ်ကွေံဏး       ဟးလိက်မညာ၊
ဟီုဗျိဍိတ်ဍိတ်        ပ္ဍဲစိတ္တဒွါ၊
သိက်လဵုဒှ်ရော       ကလောမည်ဟိုဲ၊၊

ကဝိမည်အဵု           ဂဵုမြဟ်ပညာ၊
ညးတံချူကှ်ေ        ဟွံသှ်ေဝါစာ၊
ဝေါဟာပ္ဍဲလိက်      ညံၚ်မၞိက်ပမာ၊
ဗှ်က္ဍၚ်တီက္ဍၚ်        ခိုဟ်က္ဍၚ်လောန်အာ၊
တြဳဇှ်ကွတ်တဲ        နဲကွိတမၠာ၊
ဇၟန်ကျေဝ်လောန်ဗၞတ် ညံၚ်ဇၟန်ရတ်ကၠာ၊
ရှ်သာလိက်ပတ်    ဗတ်ဒိပ်ပမာ၊    
ရှ်လိက်မည်ဒၟေပ်    စေပ်စမ်ညိကၠာ၊၊

ဂလာန်ဗစန်

ပ္ဍဲပုံဗြရတ်ဣဏၚ်ကၚ်ရဳဝွံ ဗီုမအခဝ်လ္ၚဵု ကဝိမၚ်ရောဂေါ မချူကှ်ေလဝ်တံဂှ် တၞဟ် ခြာ နူကဵုမအခဝ်လၟုဟ်ဏံညိည နွံတဴရ၊၊ ပမာတုန် - ( သြ ) အခဝ်ဝွံ ပ္ဍဲလိက်ပတ် ပိုဲမချူကှ်ေဒၟံၚ် လၟုဟ်ဏံ သွဵုလေဝ် ဒှ်မာန်၊ သဗျဉ်လေဝ် ဒှ်မာန်၊ သကၟက်ရ ( ပ္တိတ် ရမျာၚ်-သရ) လေဝ် ဒှ်မာန်၊၊ ( သြ ) အခဝ်ဝွံ ယဝ်ဒှ်သွဵုမ္ဂး ကဝိမၚ်ရောဂေါ ချူ ကှ်ေလဝ် ဗီုပြၚ် တၞဟ်ခြာဒၟံၚ်ညိကီုရ၊၊ စၞး( သြ ) သွဵုဂှ် ညး ချူ ( အြ ) သွဵုမဖှ်သာ်ဝွံ၊၊ ဟိုတ်ဂှ်ရ ပ္ဍဲပုံဏံ တၠ ဝါသနာလိက်ပတ်မည်ပိုဲတံ ဆက်ဗှ်အာ ဂတတေံပၠန်မ္ဂး သ္ဂောံ ဆဵုညာတ်ကေတ် ( အြ ) သွဵု မဖှ်သာ်ဂှ်ရောၚ် အဲ မိက်ဂွံစွံ ဂလာန်ဗစန်၊၊

နိဒါန်လိက်ပုံဗြရတ်ဣဏၚ်ကၚ်ရဳ

ကဝိမၚ်ရောဂေါ (ကွာန်ကြေဝ်ဏာ) ဒှ် အ္စာကဝိလိက်ပုံဗြရတ်ဣဏၚ်ကၚ်ရဳဏံ၊၊ တိလောကနာထ အဂ္ဂသမ္ဗုဒ္ဓါ၊ ကျာ်တြဲဇမၞးမာ ဂုန်ဇၞော်ပပြာကတ်၊ ပိစှော်မွဲဘုံအဴ၊ ဂွံပိုၚ်တဴအဆတ်၊ ဝိနဲသုတ်ပြမတ် သီုပိတကတ်ပိ၊ လျးတရဴခၠၚ်သွဝ်၊ ဂြၚ်ဓဝ်သၟဝ် ဗောဓိရုက္ခာ၊ ဒက်ထွာဲဇမၞးဟာန် ဂြၚ်ဓဝ်ဇၞးပၞာန်မာ၊ ဂွံဇၞးမာတုဲမာ၊ နာဲသာကျမူဏိ၊ ဗရုဲပတိတ်လျးတြဴ ခၠၚ်တဴဒိုဟ်သ္တုံဇွိ၊ ဂှ်ကျာ်မစိုန်ဒှ်၊ တဝ်စရှ်ညးဘုံပိ၊ အဟံဝန္ဒာမိ ကြိလောကနာထ၊ နဝလောကုတ္တရ နာမဍောၚ်ဓမ္မာ၊ အဲဍိက်လ္ၚောဝ်ကွာဲ ဓဝ်ကျာ်တြဲ နာဲသာ၊ သမုတ္တိအရဳယ အဂ္ဂသာဝကာ၊ သ္ဂုတ်ကၠေံကိလေသာ၊ ဓဝ်တဏှာသီုရာဂ၊ သၟတ်ဍုၚ်အမတံၚ် ဟံၚ်သတ်ပ္ဍဲလောက၊ နူကဵုဂၚ်သံၚ်သာ၊ ကၠောံအာနိဗှုတ၊ ဂိုန်သၚ် အရဳယျ ထေက်ပပူဇဴပၠန်၊ သမုတ္တိသၚ်ပ္ညဳ၊ ဂၠိုၚ်လွဳပရာလောန်၊ မပ္ကၚ်ရၚ်လဝ်ပၠန် သီုဒွန်ပိတကတ်ပိ၊ ဝိဓုရသီုၜါ၊ လ္ၚတ်ကျာ် နာဲသာစိ၊ ဂုန်သၚ်ၜါပြကာ အဟံဝန္ဒာမိ။ ။သၟိက်ဗှ်နူတမ်ဒဵုကၞောတ်မ္ဂး ပံက်ဒၞဲါဏံညိ။

သဒ္ဒါမည်

ကြိယာကၟက်ယလ္ၚဵုတအ်ဂှ် ခါရပြံၚ်ဗဒှ်မနာံမ္ဂး နဲကဲအပြံၚ်အလှာဲဍေံ နွံတဴ ရ။ အက္ခရ်ကၟက် မကွက်စုတ်လဝ်လက်သန်ကၟက် ( -ျ ) သာ်ဏံဂှ် ဒှ် အက္ခရ် (ယ) မွဲမဓဝ်ရောၚ် မည်ပိုယ်ညးမဗှ်လိက်မည်လေပ်တံ စၟတ်သမ္တီ ကေတ်လဝ်။ ပၟိက်ညးမချူလိက်တုန် သာ်ဂှ်ဟွံသေၚ်။ အက္ခရ်မထေက် ကဵုဒှ်လက်သန်ကၟက် ( -ျ ) မဖှ်သာ်ဂှ် နွံအက္ခရ်ပန်မ။
ဆက်ဗှ်

(ရ)ဂိုဏ်

ၜါအက္ခဝ် မွဲယတိ၊ တြဴအက္ခဝ် မွဲပိုဒ် (ရ)ဂိုဏ်မ္ဂးယၟုဍေံရ။
ဆက်ဗှ်

ဂိုန်ဇၟန်ဒွက်ဒစိတ်

ရ ဂ ၀ မ                   စ ဆ ဇ ဓ                  ပၞ ရေၚ်ဂညိ၊၊
ရၜါ ဂပိ                    ၀ဂ္ညိပန်တုန်                မ မသုန်သၟတ်၊၊
စဂှ်တရဴ                    ဆသွဴသတ္တ                ဇဂိုဏ်သ္ဍာံအတ်၊၊
မဒစိတ်သၟတ်            ပၞဗၞတ်ဒသ                  မွဲမွဲယတိ၊၊ ။
ပံက်ဗှ်ဒၞဲါဏံညိ

ပြိုက် - ပရိုက်၊ ပြာ် - ပရာ်

သွက်ဂွံသမ္တီ တၟေၚ်ဝေါဟာရမည် မၞုံကဵုရမျာၚ်မသမုၚ်ဒၟံၚ်ရၚ်သ္ကံ ညံၚ် မဝေါဟာရ ( ပြိုက် > ပရိုက်၊ ပြာ် > ပရာ် )။ မဝေါဟာရတံဂှ် ဗှ်ပတိတ်ရမျာၚ် ၜိုန်သမုၚ်တုပ်လေဝ် နဲချူ၊ နဲမကံက်အဓိပ္ပဲါဍေံ ဟွံတုပ်၊ တၞဟ်ခြာတဴရ။
ဆက်ဗှ်
Picture
အက္ခရ်မည်တမၠာကဵုလၟုဟ်
ကလောမည်မဆာန်လိက်ပတ်မည် ၊
ဟီုအရေဝ်မည်မ္ဂး ဗီုမတလိတ်တဴ ပါၚ်ဇကုဂှ် ဟီုဂွံဖအိုတ်၊၊ ခါရချူလိက်မ္ဂး ဒးဗက် အခိုက်လိက်မည်၊ နဲလိက်မည်။ ချူလိက်မည် မတိတ်ဗၠး နူအခိုက်လိက်မည် နဲလိက်မည်ဂှ် ဒှ်အရာမလေပ်ဖ္ဍိုန်ကၠေံ ဒြဟတ်လိက်ပတ်မည်ရောၚ်။